Te ruku hōhonu: Aratohu mō te whakaako ākonga pāngarau māia
26 Pipiri 2025
Ko tētahi take matua o te whakahoutanga i te marautanga, ko te mahere mā ngā ākonga e whai wheako ai rātou ki ngā akoranga ō ā rātou ake taumata ā-tau i te raupapatanga mahi whakaako. Ko te mahere aratohu kei te wāhanga ako kua whakahoutia, e āki ana i ngā kaiako kia whāia te akoranga whaiaro i ngā whakaakoranga me ngā akoranga i ngā wā katoa. Me whai wāhi koe ki te tuku i ngā momo tukanga katoa o te mahitahi ki ngā ākonga katoa, kia uru ai rātou ki ngā momo wheako, ā, kia maha ake ngā huarahi hei whakaatu i ā rātou kokenga mahi.
Pāngarau me te Tatauranga Tau 0-8 Mahere Aratohu (Tāhūrangi)
Ko tā te mahere aratohu e tohu ana hoki ka taea e ngā kaiako te whakapakari ake i te ākonga mō rātou kua mau ki ngā whakaaro ariā, me ngā tukanga matatautanga mō ō rātou tau. Ka taea tēnei mā te whakamahi i ngā ngohe whai hua me ngā tūmahi rapanga e āhei ai te ākonga ki te whakamahi i ō rātou pūkenga māramatanga ki ngā āhuatanga rerekē. He whakahau tēnei i ngā ākonga kia whanake ake i ngā whānuitanga me te whakakaha anō i ngā whakaaro me ngā whakawhitingā kōrero ā-pāngarau, ā-tatauranga.
Ko ētahi atu aratohu mō te whakaako i ngā ākonga maia ki te pāngarau ki te Tāhūrangi Maths Hub, kua rārangitia i raro i ngā rauemi Akomanga. Kei tēnei aratohu ngā rautaki akomanga me ngā tauira tūmahi hei whakamahi ki te wero me te whakapakari i te māia o ngā ākonga i ngā mahi pāngarau.
E whakatauira ana anō tēnei aratohu i te ara e whakaaro ai tātou mō te angitu a te ākonga māia. Mō ngā ākonga e māia ana ki te pāngarau, ko te angitu ko te whai pūkenga:
- Te whakawhiti i ngā mātauranga hou me ngā horopaki rerekē
- Te whai rapanga mā te whakamahi i ngā āhuatanga whakarea huhua
- Te mārama ki te whakawhiti kōrero, whakawhiti whakaaro
- Te kōtui i ngā momo hononga pāngarau
Koia nei ngā tohu o te matatau ā-pāngarau – ā, i te nuinga o te wā kua mahue nā te tere rawa o te haere o ngā ākonga i roto i ngā ariā. Ko ngā ākonga e mōhio ana ki te whakatinana i ēnei pūkenga e ekea ana ki tua o ngā taumata ā-tau kua whakaritea.
Tēnā i te aro atu kia wawe te puta kia tae ki ngā rauemi o ngā tau o runga ake, tērā pea me whakaaro ake ki te hanga āheinga whānui, mātau mauroa– mā te ruku hōhonu, kaua mā te hīkaka.
Ngā Rauemi Akomanga
Kua hangaia e mātou ngā rauemi e whai ake nei, hei tautoko i a koe ki te whakapakari i ngā ākonga māia ki ngā mahi pāngarau, ā, ka kitea hoki te katoa ki Tāhūrangi Maths Hub.
Te ruku hōhonu: Aratohu mō te whakaako ākonga pāngarau māia
Mēnā kei i a koe ngā ākonga ka tere kapo i ngā kōrero nei, he mea māori tonu te whakahau i a rātou kia anga whakamua — ā, e tau ana tō rongo ā-puku ki te wero tonu i a rātou. Heoi anō, kāore tonu e puta he hua whai māramatanga i te mahi kia wawe. Ko te mea kē, ko te ara tika ki te whakangungu, ki te whakapakari ākonga māia ko te tuku i ngā kōrero hōhonu, kaua ko ngā kōrero noa.
Mā ngā akoranga hōhonu e puta ai te hunga ā-takitahi whai whakaaro, whakaaro auaha, matatau ki te pāngarau — ko ngā āhuatanga ka noho ki tua atu i te taumata ā-tau.
Koinā te mahi a tēnei aratohu ki te āwhina i a koe— me ngā rautaki, ngā tauira me ngā taputapu hei whakamahi māu iāianei.
Te ruku hōhonu: Aratohu mō te whakaako ākonga pāngarau māia (Tāhūrangi)
He aratohu whakapakari mō ngā rauemi Pāngarau a te Tāhuhu o te Mātauranga-kua utua
Ko te aratohu mō te whakapakari o ngā ara wātea ana mai i ngā kaiwhakarato rauemi pāngarau e whā a te Tāhuhu o te Mātauranga-kua utua. Ka taea e koe te whakamahi i tēnei aratohu hei āwhina ki te mahere i ngā ara wātea whakapakari mō ngā ākonga māia, i tōna anō taumata ā-tau.
E wātea ana ēnei rauemi ki Tāhūrangi, kei te whārangi tonu e tono ai koe mō ngā rauemi mātauranga a Te Tāhuhu o te Mātauranga-kua utua.
Te kete taputapu hou e rutu ana i ngā pūrākau mō ngā ākonga whai pūkenga
He kete taputapu hou e hāngai pū ana ki ngā pūrākau me ngā pōhēhētanga mō te mātauranga whai pūkenga e wātea ana ki runga o Tāhūrangi.
I hoahoatia e tētahi rōpū Kaiwhakarite Tautoko Akoranga, arā, ko ngā Learning Support Coordinators (LSCs) mō ngā LSCs, kei tēnei kete ngā rautaki ka whakamahia ki te waihanga i te taiao akoako e taute ai, e whakamahia ai ngā momo ataata, ngā anga marautanga me ngā tātauira hoki.
E hāngai ana te kete taputapu nei ki te tautoko i te hunga LSC e mahi ana me te New Zealand Curriculum, heoi kua tāpiritia ētahi tauira whai pūkenga Māori, Pasifika hoki.
Ngā Pānui
Mā ngā pānui e whai ake e tautoko i ngā mahi akoranga mō ngā ākonga katoa. E whakahau ana mātou i a koe ki te tā me te whakairi i ēnei pānui i tō akomanga, ā, kia whai pito kōrero hoki hei tautoko i a koe ki te taki whakawhitinga kōrero me ngā ākonga.
He pānui Kōrero Pāngarau (Maths Talk): he rauemi hei tautoko i te kounga o ngā whakawhitinga kōrero pāngarau:
- He mea nui te whakawhitinga kōrero pāngarau me te tatauranga mō te taha ki te wāhanga ako kua whakahoutia mō te pāngarau me te tatauranga.
- He mea nui te whakahau i ngā ākonga katoa kia uru mai ki ngā kōrero mō ngā whakawhitinga kōrero pāngarau me te tatauranga.
- Ka kōrero ngā ākonga ki te whanake i ō rātou ake whakaaro, te tuari i ō rātou akoranga i ngā mahi pāngarau.
- Ko ngā tohu me ngā pātai pai mai i te kaiako, me ngā hoa ākonga, hei āwhina i a mātou ki te whakaoho i ngā akoranga a te ākonga me te tautoko i a rātou ki te tuku kōrero.
Ko tā te pānui Maths Talk, he whakaatu i ngā tohu hei whakamahi i roto i ngā whakawhitinga kōrero pāngarau.
Ko ēnei tohu:
- te whakapai ake i te kounga o ngā whakawhitinga kōrero
- he whakarato tīrewa mā ngā ākonga katoa, he ara e uru ai rātou ki ngā whakawhitinga kōrero
- ka taea te whakamahi a ngā ākonga me ngā kaiako.
He āwhina i ngā ākonga ki te āta whakarongo, āta whakaaro mō ngā whakawhitinga kōrero me ngā whakaaro a ētahi atu.
Panonitia ō kupu, panonitia tō pānui hinengaro: he rauemi hei tautoko i ngā hinengaro whai hua
- Ko tētahi wāhanga matua o te whakahoutanga o ngā wāhanga ako pāngarau me te tatauranga e āwhina ana i ngā ākonga ki te whanake i tētahi wairua hihiko me ngā mahi pāngarau.
- Mā te tuwhera me te whai hua o ngā whakaaro ki te tautoko i ngā mahi akoranga ka ekea ngā taumata o te māiatanga me te angitutanga.
- Kia whai wairua hihiko te ākonga me ngā mahi pāngarau, ko ngā kupu ka whakamahia e ngā ākonga mō ā rātou akoranga he pānga ōna ki ō rātou ake whanonga.
- Ka taea te whakamahi i te pānui i te akomanga hei whakamahara i ngā ākonga, he hua anō kei roto i ngā mahi hē hei ako, ā, ko te whai wāhi me te whakapau kaha anō tētahi wāhanga o te tukanga.